KOMENTAR 122.

Paralela izmedju hriscanskog i orfickog, paganskog mita, u mom Zlatnom Runu, nastala je sasvim nenamerno, ali po jednoj logici, neizbeznoj logici, trazenja smisla zivota koji je u sustini i jednog i drugog mita. Uspostavljena je skoro matematicka paralela izmedju sudbine coveka, kako tu sudbinu vidi hriscanstvo, i simeonske sudbine. Ja cu sada da pokusavam tu paralelu da izvedem kroz glavne elemente hriscanske price o Adamu i njegovoj sudbini, i moje price o sudbini Simeona u Zlatnom Runu.

Prva podudarnost je izmedju hriscanskog Edena, raja, i moje Arkadije, zemaljskog raja na Peloponezu. Ta paralela proteze se, naravno, i na prve stanovnike raja, Adama i Evu, kao i na prve, odnosno za mene jedino interesantne, stanovnike Arkadije - Crnoga konja s belom belegom i Nefele, dakle Iksiona i Nefele. Srecan zivot Adama i Eve u raju odgovara srecnom zivotu Crnoga konja sa belegom na celu, ali, naravno, kao u hriscanskom mitu, tako i u mome ta sreca nije savrsena. Tu nesavrsenost srece simbolizuje na Crnom konju bela belega, a kod Adama zudnja za drvetom saznanja.

Prvobitnom grehu ili radjanju prvobitnog greha u raju odgvara u Zlatnom Runu zudnja Crnog konja da promeni formu i postane covek. Dakle, prvobitnom grehu saznanja, odnosno uzbiranju ploda sa drveta dobra i zla, odgovara radjanje Kentaura, odnosno promena forme u Arkadiji i stvaranje cudovista. U raju se to cudoviste takodje stvorilo, samo se ono fizicki ne vidi. Ono se stvorilo spojem izmedju primordijalno dobrih osobina Adama i njegovih osobina nastalih usled greha, dakle pojavom straha, pojavom sumnje, pojavom svih onih neocekivanih atributa koje je Adam uzbiranjem ploda saznanja dobio umesto saznanja koje je mislio da ce dobiti.

Treca faza je u hriscanskoj mitologiji izgon iz raja, a u mojoj kentauromahija, odnosno Heraklovo unistenje Kentaura. Izgon iz raja je pracen presudom nad covekom da se muci i da umire, dakle gubitkom besmrtnosti. Kentauromahija moja, dakle unistenje odnosno izbacivanje iz Arkadije Kentaura koji su pobegli na rt Maleju, pracena je presudom bogova nad Kentaurima i Hironom - nad Kentaurima da postanu ljudi, a kad Hironom da zameni Prometeja u paklu. Ovde jos ima nekih slicnosti, jer izgonom iz raja Adam tek postaje covek, dok je pre toga bio besmrtnik, kao sto i Kentauri postaju ljudi posle greha ucinjenog u bici sa Heraklom i pre nego sto je Hironu dosudjeno da zameni Prometeja u paklu. U mojoj verziji, pod ovim brojem tri paralele sledi bekstvo u Elevsinu kao pokusaj da se ta kazna izbegne, pokusaj kojeg Noemis u stvari nije svestan. Na hriscanskoj strani tome odgovara zivot Adamov na zemlji, zivot bez istorije, zivot jos uvek van istorije, dakle van pakla koju ona pretpostavlja. U tom zivotu Adam takodje pokusava da izbegne bozansku presudu, kao sto Noemis pokusava da izbegne odlazak u pakao, odnosno presudu paganskih bogova.

Pod brojem cetiri, paralela povezuje smrt Adamovu i novu konacnu (ali ne, naravno, konacnu presudu, nego onu koja se nad smrtnim covekom donosi privremeno posle njegove smrti) presudu koja glasi - raj ili pakao. Na strani moga mita, Noemis prolazi kroz inicijaciju u Elevsini i dobija izvesnu mogucnost spasenja od Demetre.

Pod brojem pet, paralela je potpuna. Na hriscanskoj strani imam put ljudske duse u pakao, a na mojoj strani plovidbu Arga u Kolhidu po Zlatno Runo.

Pod brojem sest, na hriscanskoj strani postoje slika pakla i pakao, a na strani Zlatnoga Runa izbacivanje Noemisa u Trakiju i sve ono sto se Noemisu i njegovim naslednicima Simeonima, od tog momenta budjenja na trakijskoj obali do 1941. godine i Gazde Simeona u fotelji, dogodilo kroz sest knjiga Zlatnoga Runa. To je zapravo istorija Simeona i istorija coveka, istorija covecanstva koja se ovde izjednacuje sa paklom.

Pod brojem sedam, imamo Strasni sud. Strasni sud na hriscanskoj strani predstavljaju ponovno sudjenje, dakle izlazak iz pakla, Hristovo carstvo na nebu, novi Jerusalim itd. Na mojoj strani imamo povratak u Arkadiju, Simeona, savrsenu formu Crnog konja, ponovo sticanje besmrtnosti i spajanje sa univerzumom, sa Bogom.

KOMENTAR 123.

Ja negde medju neupotrebljenim materijalom imam jedan deo odnosa Simeona sa avetinjskim srpskim sudom, sto nisam koristio nego ostavio za kasnije. Naime, Simeon se u jednom trenutku najzad naljuti i batinom rasteruje srpski avetinjski sud, koji se tada pretvara u pravi sud iz 1919. godine, koji medjutim, naravno, ne moze batinom rasterati.